Epidural anestezi nedir?

Epidural anestezi, vücudun belli bölgesinde iletimi durdurarak ağrı hissini ortadan kaldıran bir anestezi yöntemidir.

Kimlere yapılır?
Epidural Anestezi Nedir Epidural anestezi hem normal doğumlarda hem de sezaryen ile doğumlarda en sık kullanılan anestezi yöntemi haline gelmiştir. Ancak belden uyuşturma amacıyla pek çok cerrahi işlem içinde yapılabilir. Örneğin myom ameliyatları, rahim alınması ameliyatları, rahim ve idrar kesesi sarkması ameliyatlarında epidural anestezi tercih edilebilir.

Epidural anestezi omurga çevresinde “dura” adı verilen zarın etrafına lokal anestezik maddenin verilmesiyle, ağrının beyne ulaşmasının engellenmesi amacıyla yapılmaktadır. İşlem sırasında, uygulanan bölgede his ile birlikte hareket yeteneği de ortadan kalkmaktadır. Bu nedenle epidural anestezi yapılan kişiler, bacaklarını hissedemezler ve oynatamazlar. Epidural anestezi halk arasında “belden uyuşturma” olarak da bilinmektedir.

Epidural sırasında verilen anestezik madde az ise, sinirlerde motor kayıp ortaya çıkmayacağından dolayı kişi bacaklarını hareket ettirebilir. Bu daha çok normal doğum sırasında yapılan uygulamadır.

Sipinal anestezi nedir?
Spinal anestezide anestezik madde “dura” zarının etrafına değil, zar delinip omuriliği çevreleyen spinal sıvının içine verilmektedir. Epidural anestezi etkisi yapıldıktan 15-20 dakika içinde başlar iken spiral anestezinin etkisi hemen başlar, ancak etkisi daha kısa sürelidir.

Kombine anestezi nedir?
Sezaryen ameliyatlarından önce bazen hem epidural hem de spinal anestezi aynı anda yapılır; bu şekilde etki hem çok hızlı bir şekilde başlar ve uzun süre devam eder. Buna “kombi veya kombine anestezi” denir.

Normal doğumda Epidural anestezi ne zaman yapılır?
Normal doğumda rahim kasılmalarıyla birlikte, rahim ağzının açıklığı 4 cm’ye ulaştıktan sonra, yani gebe doğumun aktif fazına girdikten sonra epidural anestezi yapılmaktadır. Doğumun aktif fazı başlamadan önce erken dönemde yapıldığında kasılmalar durduğu için doğum eylemi uzayabilir.

Sezeryan ile epidural anestezi ne zaman yapılır?
Sezaryen ile doğuma karar verildikten sonra, epidural anestezi ameliyathane odasında veya hastanın kendi yatağında yapılabilir. Bu şekilde belli bir süre beklenildikten sonra hasta sezaryene alınmaktadır.

Epidural anestezi nasıl takılır?
Epidural Anestezi Takılması Epidural anestezi için gebe genelde oturur pozisyonda iken antiseptik solüsyonlar ile kateterin takılacağı bel kısmı temizlenip steril örtülerle örtüldükten sonra, lokal anestezi uygulanmış olan bölgeden bir kateterin girilerek bel omurları arasına kadar ilerletilip yerleştirilmesiyle yapılır.

İki omur arasından geçirilerek kateter epidural zara ulaşır. Daha sonra kateterin içindeki iğne çıkartılır ve kateterin dışarıda kalan ucu, annenin sırtına plaster ile sabitlenir. Dışarı kalan uçtan bu şekilde verilen ilaçlarla anestezi sağlanmaktadır.

Kateterin epidural boşluğa girdiği anda hafif bir “elektrik çarpma hissi” haricinde bir rahatsızlık oluşmamaktadır.

Kateter ne zaman çekilir?
Vajinal doğumdan birkaç saat sonra epidural kateter çekilebilir. Sezaryen ile yapılan doğumdan ise 24-42 saat içinde kateter çıkartılabilir. Kateterin çıkartılması son derece kolaydır.

Epidural kateterin çıkartılması pek çok hasta tarafından rahat bir şekilde karşılanmaktadır. Epidural anestezide, anestezi uzmanı tecrübesi son derece önemlidir. Epidural anestezinin, genel anesteziye göre riskleri oldukça azdır. Sezaryen sırasında annenin bilinci açık olduğu için ameliyat henüz devam ederken bebeğine dokunabilir, görebilir.

Epidural anestezi normal doğumun aktif fazında, takıldığında annenin kaygılarında gidereceğinden ötürü doğum eylemini hızlandıracaktır. Epidural anestezi hem normal doğum hem de sezaryenle doğumlarda anne açısından en konforlu anestezi yöntemidir.

Epidural anestezinin yan etkileri
Epidural anestezi komplikasyonları ve yan etkileri son derece azdır. Ancak bu konuda anestezi uzmanının tecrübesi son derece önemlidir. Epidural anestezinin en sık görülen yan etkisi, tansiyonun ani olarak düşmesidir. Bu geçici tansiyon düşmesi, damar yolundan verilen serumlarla hızlı bir şekilde düzelmektedir.

Epidural anestezi sonrası “dura” zarının yırtılıp, sıvının dışarıya kaçması sonucunda bir kaç gün süren baş ağrısı şikâyetleri görülebilir. Baş ağrıları başın yüksekte tutulması ve bol su içilmesi ile genelde kendiliğinden geçmektedir. Ağrılar çok nadiren dayanılmaz bir hal alır ise, bu alana “pıhtı yaması” uygulanabilir.

Her ilaçta gelişen alerjik reaksiyonlar, epidural anesteziye bağlı olarak da görülebilir. Bazı hastalarda kaşıntı şikâyeti ortaya çıkabilir. Çok nadiren epidural anestezi sonrasında “glop vezica” yani idrar yapmada zorluk şikâyeti görülebilir. Bu tür durumlarda da mesaneye sonda takılması problemi çözmektedir.

Enfeksiyon son derece nadir görünmektedir. Çok çok nadir görülen komplikasyonlar arasında felç olma durumu da yer almaktadır.

Epidural anestezi kimlere uygun değildir?
Kanama bozukluğu olanlarda, pıhtılaşması zor olanlarda, kanda pıhtılaşma hücrelerinin düşüklüğü durumlarında, antikoagülan (pıhtılaşma önleyici) tedavi alınması hallerinde ve hamilenin bu anestezi yöntemini istememesi durumlarında epidural anestezi uygulanmaz.